निपुण देवालये, लेणी देणाऱ्या अनेक साम्राज्यांच्या इतिहास चाचपडताना दिसत राहतात गाळलेल्या जागा, संस्कृतीतील पुराव्याच्या. त्यांच्या श्वासांची उत्खनन करताना जाणवतात, व्यापून टाकतात – इतिहासात कुठेही इवलालेली अस्तित्व मागे न सोडणाऱ्या शिल्पिनी. आजचे बदामी म्हणजे चालुक्यांचे वातापी अन तिथल्या भव्य लेणी. या लेणी घडवणाऱ्या स्त्री कलाकाराची… ‘शिल्पिनी’ ची काल्पनिक कादंबरी – ‘अनादिसिद्धा’

बांगलादेशचा सुवर्ण महोत्सव आणि त्या स्वातंत्र्य लढ्याचे अध्वर्यू शेख मुजीबूर रहमान यांची आत्मकथा.
‘सोनार बांगला’ म्हटलं की सर्वप्रथम डोळ्यासमोर नाव येतं ते बांगलादेशचे पहिले पंतप्रधान बंगबंधू शेख मुजीबूर रहमान यांचं ! पाकिस्तानच्या तुरुंगात असताना त्यांनी घेतलेल्या आत्मशोधाच्या नोंदीचे हे ग्रंथरूप. संघर्षाचे, कसोटीचे अनेक प्रसंग, दिसलेली – पाहिलेली माणसे, उभारलेले लढे यांचं वर्णन असलेल्या ४ वह्या, काही टिपणं, कात्रणं हे सर्व त्यांच्या मृत्यूनंतर २९ वर्षांनी मिळालं. त्या सर्वांचे बंगाली भाषेतील संकलन डॉ. फक्रूल आलम यांच्या मदतीने २०१२ साली प्रथम प्रकाशित झाले. त्यानंतर ते इंग्रजीतही आले. मराठी वाचकांसाठी केलेला त्याचाच हा अनुवाद.

श्री. दत्तात्रय गजानन आंबेकर यांचं हे छोटंसं पण अतिशय प्रेरणादायी चरित्र. कोकणात राहून केवळ मॅट्रिक झालेले दत्ताजी मुंबईत आले, प्रिंटिंग टेक्नॉलॉजिचा डिप्लोमा करून या क्षेत्रात प्रोफेसर म्हणून त्यांनी आपली कारकीर्द सुरु केली. अल्पावधीतच जिद्द, चिकाटी, आत्मविश्वास आणि दूरदृष्टीच्या जोरावर त्यांनी प्रिंटिंग क्षेत्रात ‘निकेदा आर्ट्स’ हे संस्थांनच निर्माण केलं. आपल्या व्यवसायात त्यांनी आपल्या कुटुंबियांना, नातलगांना सामावून घेतलं. योग्यवेळी व्यवसायातून निवृत्त होत, हाती घेतलेलं समाजसेवेचं व्रत मात्र ते जोपासत आहेत. पत्नी नीताच्या साहचर्यानं आज ७९व्या वर्षी अतिशय समाधानानं, आनंदाची पखरण करीत आपलं आयुष्य व्यतीत करत आहेत.

झोपडपट्टीतील सामाजिक कार्याची सांगड अभ्यासकाच्या भूमिकेतून तपासण्याचा. त्यावर विचार करण्याचा. तोडगा निघतो का ते पाहण्याचा. सोपे नव्हते ते. झोपडपट्टी नावालाच किती विरोध होता, पण डॉ. रमेश साने सर यांच्या प्रोत्साहनामुळे, मुंबई विश्वविद्यालयात वेगळा विभाग उघडण्यापर्यंत झेप घेता आली. या विषयाकडे पाहण्याचा लोकांचा दृष्टिकोन बदलला, त्याची प्रचिती आली.